Sieć
Powiedzieliśmy we wprowadzeniu, że w świetle qOSTW świat jest wielką siecią powiązanych oddziaływaniami systemów. W tym wykładzie zaznajomimy się bliżej z narzędziem qOSTW, które nazywam siecią. Sieć w qOSTW składa się z węzłów i wiązań. Sieć nie istnieje realnie, jest tylko wielowymiarową mapą odwzorowującą powiązania między obiektami ze świata realnego. I tak jak mapa informuje nas o konfiguracji obiektów w świecie rzeczywistym, dostarcza pewnych informacji o tych obiektach, tak sieć - narzędzie qOSTW – informuje nas o wzajemnej konfiguracji systemów i oddziaływań.
Podstawowe twierdzenia o sieci
1. Nie istnieje obiekt, który nie byłby powiązany z jakimś innym obiektem.
2. Żadna reprezentacja obiektu w mózgu/umyśle nie jest w umyśle izolowana.
3. Każdy obiekt jest węzłem sieci powiązań z innymi obiektami.
4. Każda reprezentacja obiektu w umyśle jest węzłem sieci powiązań.
5. Obiekty do obiektów dowiązanych stoją na jakiejś pozycji.
Zastanawiałam się czy użyć tutaj słów: żaden, każdy, nie istnieje. Być może istnieje obiekt totalnie izolowany, a my o tym nie wiemy. W momencie, gdy obserwator dowiaduje się o istnieniu takiego obiektu zostaje nawiązana co najmniej jednostronna relacja pomiędzy obserwatorem, a odkrytym obiektem. Obiekt staje się źródłem zmiany w obserwatorze. Zatem zdecydowałam się użyć tych mocnych określeń, gdyż nikt nie jest w stanie udowodnić, że obiekt całkowicie izolowany istnieje.
Sieć - definicja
Twór wielowymiarowy złożony z węzłów i wiązań mapujący realne systemy i łączące je oddziaływania.
Rys1. Ogólny model sieci
Nie można odzwierciedlić całej sieci, gdyż jest to twór wielowymiarowy. Można natomiast odzwierciedlać sieć lokalnie w wybranych wymiarach.
Zależności między siecią, porządkami i systemami
Rys2. Porządek jako nakładka na podzbiór sieci
Porządki, o których szerzej napiszemy później, są nakładkami na podzbiorach sieci. Porządki łączą systemy leżące na węzłach sieci relacjami leżącymi na wiązaniach sieci.
Jeśli rozpatrujemy jakiś fragment sieci, musimy zdawać sobie sprawę, że na badanych węzłach leżą konkretne systemy oraz nałożone są pozycje porządków, w które dany system jest uwikłany, a na wiązaniach sieci nałożone są relacje tych porządków.
Każdy węzeł sieci jest zajmowany przez jeden i tylko jeden konkretny system. Na każdym węźle sieci może leżeć kilka pozycji porządków nadrzędnych dla leżącego na nim systemu. Na każdym wiązaniu sieci są nałożone relacje, które wiążą systemy, leżące na węzłach połączonych tym wiązaniem. Na jednym wiązaniu sieci może leżeć kilka relacji, z których każda jest składową innego porządku, nadrzędnego dla systemu leżącego na węźle, z którego wiązanie wychodzi. Wszystkie relacje leżące na jednym wiązaniu nazywamy związkiem pomiędzy systemami leżącymi na węzłach powiązanych tym wiązaniem.
Aby łatwiej zrozumieć zależność pomiędzy siecią, porządkami i systemami użyjemy metafory.
Mamy trzy przeźroczyste płaszczyzny nałożone na siebie. Najniższa płaszczyzna to sieć z węzłami i wiązaniami, środkowa płaszczyzna zawiera porządki z ich pozycjami i relacjami. Najwyższa płaszczyzna zawiera systemy i oddziaływania pomiędzy nimi. Płaszczyzny są tak na siebie nałożone, że pozycje porządków i systemy leżą dokładnie nad węzłami sieci, natomiast oddziaływania i relacje porządków leżą dokładnie nad wiązaniami.
Nie istnieje węzeł sieci, jeżeli nie leży na nim jakiś system. Podobnie nie istnieje wiązanie sieci jeżeli nie leży na nim jakaś relacja przynależąca do jakiegoś porządku. Wiązanie powstaje równocześnie z pierwszą relacją, w której uwikłane są dwa systemy.
Badanie sieci odpowiada na pytanie: które systemy są ze sobą połączone. Badanie porządków odpowiada na pytanie jaką relacją te systemy są połączone. Badanie porządków odpowiada również na pytanie jakiego rodzaju systemy mogą zastąpić system leżący na konkretnej pozycji porządku bez szkody dla istniejącego porządku.
Proces badania sieci
qOSTW ma dostarczać pojęć i narzędzi do badania rzeczywistości. Sieć jest jednym z takich narzędzi. Sieć pozwala ustalić które obiekty (systemy w qOTSW) są ze sobą powiązane.
Aby znaleźć powiązane systemy należy:
- Wybrać konkretny system. Ponieważ każdy system jest węzłem sieci wybrany system będzie takim węzłem, a więc będą musiały istnieć systemy dowiązane wiązaniami.
- Ustalić wszystkie jego wiązania i systemy dowiązane. Warto skorzystać z pytań:
- Co wpływa na nasz system kreując zmianę dotykającą nasz system.
- Na co wpływa nasz system kreując w jakimś obszarze zmianę.
- Jeśli usunęlibyśmy wybrany system to jaki system doświadczy zmiany?
Ponieważ na co dzień nie uświadamiamy sobie wielu powiązań, dlatego nie jest łatwo znaleźć systemy dowiązane i połączyć wiązaniami niepowiązane na pierwszy rzut oka systemy.
Porządek nadrzędny dla Systemu, to taki porządek, w którym dany system zajmuje jakąś pozycję.
PRZYKŁAD:
Mamy 3 systemy:
1. System Matka Anna
2. System Ojciec Marek (dla uproszczenia modelu Marek nie zamieszkuje z Anną i Tomkiem)
3. System Syn Tomek
1. System Matka Anna
2. System Ojciec Marek (dla uproszczenia modelu Marek nie zamieszkuje z Anną i Tomkiem)
3. System Syn Tomek
Dla tych obiektów można:
(A) Na płaszczyźnie systemów i oddziaływań można zdefiniować wartości atrybutów systemu reprezentującego naszą Annę oraz jej funkcjonalność - czyli realizowane przez nią zmiany w środowisku. Można również określić oddziaływania np. w zakresie oddziaływań pomiędzy nią, a synem Tomkiem i ojcem Tomka Markiem (na istnienie oddziaływania wskazuje zmiana w odbiorcy oddziaływania).
- Wartości przykładowych atrybutów: kolor włosów (blond), języki (wartość atrybutu jest zbiorem: polski,niemiecki, angielski), charakter (wartość atrybutu jest zbiorem: ekstrawertyk, itd..).
- Przykładowa funkcjonalność: opieka nad synem (zbiór oddziaływań składowych).
- Przykładowe oddziaływanie: gotowanie obiadu (na to oddziaływanie wyższego rzędu składają się oddziaływania podstawowe np.: krojenie marchewki).
(B)
Na płaszczyźnie porządków wyróżnimy jeden porządek, w który uwikłane są te trzy systemy: rodzina rozbita, funkcjonalnością tego porządku jest: wychowywanie syna Tomka.
Porządek ten zawiera 3 pozycje: matka, ojciec i syn.
Porządek ten zawiera 3 relacje: matka-ojciec, matka-syn, syn-ojciec - są to relacje dwustronne.
W porządku tym może zmienić się system na pozycji ojca, ojciec ginie, a Tomka adoptuje partner Anny Jan.
(C)
Na płaszczyźnie sieci widzimy 3 węzły i trzy wiązania - sieć to mapa wiązań, pomiędzy obiektami, które leżą na węzłach.


No comments:
Post a Comment